Dom Kultury +

NieZapomniane Fotografie

14 listopada 2024

Baza archiwalnych fotografii powstaje w ramach projektu „NieZapomniane”, realizowano w ramach inicjatyw oddolnych w Centrum Kultury Śląskiej w Nakle Śląskim przy wsparciu Narodowego Centrum Kultury (Projekt powstał w ramach programu „Świerklaniecko-Nakielskie Inicjatywy Lokalne” Dom Kultury + Inicjatywy Lokalne. Edycja 2024.).

Z kolei kontynuacją projektu będzie polegała na stałym poszerzaniu zbiorów ukierunkowanym na stworzenie Archiwum Społecznego Gminy Świerklaniec we współpracy z Centrum Archiwistyki Społecznej.

Portret rodzinny w odcieniach sepii z początku XX wieku przedstawia grupę jedenastu osób, w tym mężczyzn, kobiet i dzieci, stojących przed budynkiem z dwoma oknami i drzwiami.

Fot. ze zbiorów prywatnych Ewy Trynkos-Mika

Data powstania fotografii: ok. 1914 r.
Miejsce powstania: Świerklaniec, chata obok świerklanieckiej kapliczki zwanej “Dzwonek”
Twórca: nieznany
Rozpoznane osoby na zdjęciu to: Zofia Ferdyn. W sferze domysłów pozostaje czy jedną z dziewczynek jest Agnieszka Ferdyn.

Wyobraźmy sobie rok 1914. Agnieszka miała wtedy 3 lata, tego dnia cała jej rodzina krzątała się z powodu wizyty fotografa. Z pewnością wybrano najlepsze odświętne ubrania, zadbano o odpowiednie ułożenie włosów, kapeluszy i chustek. Nadszedł wreszcie ten upragniony moment, gdy wszyscy mogli ustawić się do zdjęcia. Na pewno zostali poinstruowani, aby stać nieruchomo. Dorośli przyjęli poważne wyrazy twarzy, dziewczynki z zaciekawieniem spoglądały w stronę fotografa, podczas gdy jeden z chłopców błysnął wyjątkowym uśmiechem.

Zdjęcie z uroczystości Pierwszej Komumii Świętej w kolorze sepii, przedstawiające chłopca  w garniturze trzymającego dużą świecę, stojącego obok siedzącej kobiety w tradycyjnej sukni. Obraz ma pionowe zagięcie w środkowej części.

Fot. ze zbiorów prywatnych Ewy Trynkos-Mika

Data powstania fotografii: lata 20. XX w.
Miejsce powstania: Świerklaniec
Twórca: nieznany
Rozpoznane osoby na zdjęciu: Franciszek Ferdyn, brat Agnieszki z mamą -Teklą Ferdyn

W okresie międzywojennym coraz bardziej rozpowszechniał się zwyczaj nadawania szczególnej oprawy uroczystościom związanym z I Komunią Świętą. Obchody tego wydarzenia ograniczały się do udziału w ceremonii kościelnej oraz wykonania pamiątkowej fotografii upamiętniającej ten dzień. Widzimy na niej brata Agnieszki – Franciszka Ferdyn, któremu towarzyszy mama – Tekla Ferdyn. Tłem nie jest rodzinny dom, lecz sceneria przygotowana przez fotografa, mająca nadać zdjęciu odświętny charakter.

Stara fotografia przedstawiająca mężczyznę o poważnym wyrazie twarzy ubranego w  mundur kolejowym.

Fot. ze zbiorów prywatnych Ewy Trynkos-Mika
Podpis z tyłu fotografii: Ferdyn Franciszek ojciec Agnieszki Czaja.

Fot. ze zbiorów prywatnych Ewy Trynkos-Mika

Data powstania fotografii: nieznana
Miejsce powstania: prawdopodobnie Świerklaniec
Twórca: nieznany
Rozpoznane osoby na zdjęciu: Franciszek Ferdyn, ojciec Agnieszki

Dzięki konsultacji, udało się ustalić, że mundur jest najprawdopodobniej mundurem pracownika kolei. Jest to szczególnie widoczne poprzez motyw wirnika, który znajduje się na daszku. Krój spódnicy mundurowej porównywalny jest także z mundurami Pruskich Kolei Państwowych z przełomu XIX i XX w., znajdującymi się w zbiorach Muzeum Komunikacji.

(Kustos Schienenverkehr Verkehrsmuseum Dresden)

Grupa ludzi pozująca do zdjęcia przed budynkiem, uwieczniająca ślub Agnieszki Czai w 1931 roku.

Data powstania fotografii: 1931 r.
Miejsce powstania: Świerklaniec, chata obok świerklanieckiego dzwonka, ślub Agnieszki Ferdyn
Twórca: nieznany
Rozpoznane osoby: Agnieszka z domu Ferdyn, Emil Czaja – Państwo Młodzi

Agnieszka Czaja z domu Ferdyn,urodziła się 9.01.1911 r. w Świerklańcu, a zmarła 5.02.1939 r. w Piekarach Śląskich, w szpitalu nazywanym wówczas „amerykańskim”, dziś znanym jako Urazówka. Ślub Agnieszki odbył się w rodzinnym Świerklańcu 21 września 1931 r. W jej krótkim życiu chwile uwiecznione na tej fotografii z pewnością należały do tych najszczęśliwszych, zapisując się w pamięci rodziny.

Zdjęcie przedstawia grupę młodych osób biorących udział w uroczystości ślubnej z lat 30-tych XX wieku. W centralnym miejscu siedzi panna młoda w welonie. W górnym rzędzie, wśród mężczyzn, znajduje się mąż panny młodej, Franciszek Ferdyn, brat Agnieszki Czaja z domu Ferdyn. Uwagę zwracają stroje i fryzury typowe dla lat 20. oraz postać w tradycyjnym stroju śląskim.

Data powstania fotografii: lata 30. XX w.
Miejsce powstania: Świerklaniec
Twórca: nieznany
Rozpoznane osoby na zdjęciu: 1. Franciszek Ferdyn, 2. Emil Czaja, 3. Agnieszka Czaja z domu Ferdyn,

Zdjęcie przedstawia grupę młodych osób biorących udział w uroczystości ślubnej z lat 30-tych XX wieku. W centralnym miejscu siedzi panna młoda w welonie. W górnym rzędzie, wśród mężczyzn, znajduje się mąż panny młodej, Franciszek Ferdyn, brat Agnieszki Czaja z domu Ferdyn. Uwagę zwracają stroje i fryzury typowe dla lat 20. oraz postać w tradycyjnym stroju śląskim. Zdjęcie, prawdopodobnie wykonane w atelier, oddaje formalną i uroczystą atmosferę charakterystyczną dla rodzinnych pamiątek tamtych czasów.

Świerklaniecko-nakielskie inicjtywy lokalne. Dom Kultury + Inicjatywy lokalne. Edycja 2024. Logo Centrum Kultury Śląskiej, logo Cekuś to Zomek, Logo Domu Kultury +.