Niedziela w Pałacu | Spotkania

Spotkanie z prof. Ryszardem Kaczmarkiem – „Czy jestem Niemcem?”

30 listopada 2025

Niedzielne popołudnie w Pałacu upłynęło pod znakiem niezwykle poruszającego spotkania z prof. Ryszardem Kaczmarkiem, które przyciągnęło wyjątkowo liczną publiczność. Zainteresowanie tematem okazało się ogromne – sala wypełniła się uczestnikami, dla których historia przesiedleń po 1950 roku nie jest jedynie faktem zapisanym na kartach podręczników, lecz w wielu przypadkach żywą częścią rodzinnej pamięci.

Rozmowę poprowadził dr Krystian Węgrzynek, wprowadzając zebranych w kontekst i otwierając przestrzeń do rozmowy o genezie migracji. Profesor Kaczmarek przedstawił proces wyjazdu w sposób niezwykle obrazowy: od rodzinnych dylematów i decyzji dotyczących przyszłości, poprzez skomplikowane procedury dokumentacyjne, zrzeczenie się obywatelstwa polskiego, sprzedaż majątku, aż po samą podróż i dotarcie do obozów dla przesiedleńców w Niemczech.

Szczególne wrażenie wywarły opowieści o pierwszych dniach po przyjeździe – o zderzeniu oczekiwań z rzeczywistością, o trudach aklimatyzacji, o konieczności odnalezienia się w zupełnie nowym społeczeństwie i kulturze. Profesor barwnie, z dużą wrażliwością i historyczną precyzją ukazywał emocjonalny wymiar tych doświadczeń, opierając się na relacjach świadków oraz szerokiej bazie materiałów archiwalnych.

Publiczność aktywnie włączyła się do rozmowy. Padały pytania wynikające z osobistych przeżyć, wspomnień rodzinnych, a nawet własnych doświadczeń uczestników. Wiele osób przyznało, że historie opisane w książce profesora są im szczególnie bliskie — znane z opowieści rodziców, dziadków lub znajomych. Dzięki temu spotkanie zyskało wyjątkowo wspólnotowy charakter, stając się przestrzenią refleksji, dzielenia się pamięcią i zachowywania świadectw.

Atmosfera wydarzenia była pełna skupienia, wzajemnego zrozumienia i szacunku dla trudnych doświadczeń minionych dekad. Spotkanie pokazało, jak głęboko te historie wciąż rezonują w wielu domach oraz jak ważne jest ich dokumentowanie.

Pan profesor wielokrotnie odsyłał do swojej książki „Czy jestem Niemcem?”, gdzie zainteresowani mogą znaleźć jeszcze więcej odpowiedzi i kontekstów. Publikacja dostępna jest w sklepie Centrum Kultury Śląskiej pod linkiem:

https://sklep.cekus.pl/produkt/czy-jestem-niemcem-przesiedlency-z-polski-do-rfn-i-nrd-w-latach-1950-1991

Było to spotkanie, które z pewnością na długo pozostanie w pamięci uczestników — wartościowe, autentyczne i głęboko poruszające.